Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chỉ sự vất vả, thiếu thốn và phải chịu đựng nhiều khó khăn, cực nhọc: "gian khổ" mô tả một hoàn cảnh, cuộc sống hoặc quá trình đầy thử thách, đòi hỏi sự nỗ lực và kiên trì lớn để vượt qua.
   • Chỉ tính chất khắc nghiệt, không dễ dàng: "gian khổ" còn dùng để nhấn mạnh sự khó khăn, trở ngại trong một công việc hay hành trình nào đó.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Những năm tháng chiến tranh là một thời kỳ gian khổ của dân tộc.
  • Anh ấy đã trải qua một tuổi thơ gian khổ ở vùng quê nghèo.
  • Hành trình chinh phục đỉnh núi thật sự rất gian khổ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "sống gian khổ": chỉ một cuộc sống thiếu thốn, vất vả.
  • Ông bà tôi đã sống gian khổ để nuôi các con ăn học.
• "gian khổ hy sinh": thường dùng để ca ngợi sự cống hiến, chịu đựng khó khăn vì mục đích cao cả.
  • Chúng ta mãi ghi nhớ công lao gian khổ hy sinh của các thế hệ cha anh.

Biến thể và từ gần giống

• Gian nan (tính từ): khó khăn, trắc trở, thường dùng cho công việc, nhiệm vụ.
  • Con đường lập nghiệp đầy gian nan.
• Cực khổ (tính từ): vất vả, khổ sở về thể chất hoặc tinh thần.
  • Công việc đồng áng cực khổ nhưng cho họ cuộc sống no ấm.
• Khó nhọc (tính từ): đòi hỏi nhiều sức lực, công sức.
  • Đó là một công việc khó nhọc.

Từ đồng nghĩa

• Vất vả: phải bỏ nhiều công sức, chịu đựng nhọc nhằn.
• Nhọc nhằn: cực nhọc, mệt nhọc.
• Khổ cực: chịu nhiều thiếu thốn, khó khăn.

Từ trái nghĩa

• Nhàn hạ: thanh nhàn, rảnh rỗi.
• Sung sướng: có đầy đủ, hạnh phúc, thoải mái.
• Dễ dàng: không có trở ngại, thuận lợi.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Gian nan rèn luyện mới thành công": Nhấn mạnh phải trải qua khó khăn thử thách mới đạt được kết quả tốt đẹp.
• "Lửa thử vàng, gian nan thử sức": Hoàn cảnh khó khăn là dịp để thử thách và khẳng định phẩm chất, năng lực của con người.

1. Khó khăn và khổ sở: Cuộc đấu tranh gian khổ.